Eenzaamheid, feit of attitude?

Het is opmerkelijk: naarmate de beschaving toeneemt lijkt ook de eenzaamheid te groeien. Hiermee verwant is de constatering: hoe overbevolkter een gebied, des te eenzamer de inwoners. Ik meen dat hieruit belangrijke gevolgtrekkingen zijn te maken die op het probleem van de eenzaamheid een licht werpen dat soelaas bieden kan.

Beschaving is een woord voor de menselijke cultuur die zich in belangrijke mate heeft losgemaakt van primitieve samenlevingen, waarbij het individu een status heeft verworven die niet langer de groepsidentiteit als norm handhaaft. Als je binnen een beschaving een crimineel feit pleegt zal men je bijschaven middels sancties, waaronder gevangenisstraf, die je status als individu navrant benadrukken. Is het niet fantastisch te vernemen dat in primitieve samenlevingen de overtreder van de goede zede niet wordt gestraft maar veeleer met extra aandacht, zorg en liefde wordt overladen?! De samenleving met groepsbewustzijn rekent het deviante gedrag zichzelf als groep aan en neemt er verantwoordelijkheid voor, niet door straf aan de overtreder op te leggen, maar door als groep te beseffen dat de overtreder van de groep is afgescheiden en heling behoeft, geen straf. Eenzaamheid komt in hun woordenboek niet voor.

De relatie tussen overbevolking en eenzaamheid is zeker zo interessant. Je zou kunnen denken: als er veel mensen in je omgeving leven is de kans om eenzaam te worden zeer gering. Het tegendeel blijkt het geval. Hoe kan dit? De mens kent de aangeboren menselijke behoefte aan levensruimte en privacy. Als er geen inbreuk op deze behoefte wordt gedaan ontwikkelt een mens zich harmonieus. Leeft een mens daarentegen met vele zielen in een krappe flat, in een wijk vol flatgebouwen, zonder natuur op een enkel boompje en parkje na, met continu geluiden die bewijzen dat hij niet alleen is, ja, dan dreigt de eenzaamheid. Eenzaam betekent: opgesloten in jezelf. Het ´jezelf´, waar je volgens de adverteerders van de hooggeëerde individualiteit recht op hebt, verschrompelend tussen betonnen muren.

Een opvatting zegt: we moeten de maatschappij anders organiseren, onze stadswijken opener bouwen, geluiddempers toepassen en dergelijke. Maar dit zal slechts in de marge helpen. De moderne mens is inmiddels zo beschaafd dat ie zichzelf de eenzaamheid aandoet via computer, tablet en telefoon. Ook hier kun je menen: hoe meer zielen hoe meer vreugde; ook hier is het tegendeel waar: de intensiteit van relaties is in gaan boeten in ruil voor vele nietszeggende contacten. Likes, streaks en hartjes worden op social media uitgedeeld om je te verslaven zodat je blijft terugkomen, diezelfde dag had je geen tijd voor werkelijk ontmoeten want je zou digitaal wel eens achter kunnen raken.

Alleen-zijn is nog geen eenzaamheid. Eenzaamheid is een attitude, geen feit. Eenzaamheid is een ongelukkige reactie op feiten als hierboven uitgeschreven. Je kunt menen dat de maatschappij eenzaamheid creëert, maar wie creëert de maatschappij? Ik zie geen nut in deze zienswijze. Laten we liever zien hoe eenzaamheid is opgebouwd, wat ervoor nodig is om eenzaamheid te voelen, zo kunnen we de weg vinden uit een ingebeelde en onnodige cocon. Het individualisme mag opnieuw bezien worden: niet als aanduiding van aparte éénlingen maar als woord voor persoonlijke inbreng in een hechte gemeenschappen. Individu betekent van oorsprong: on-verdeeld. Dit impliceert dat inspanningen van de mens om de gemeenschappelijke aspecten van individuen te benoemen en te eren in woord en daad de beste bijdrage is, van binnen een ieder uit, om de eenzaamheid terug te dringen. De eenzame mens kan aldus door de sociale omgeving geholpen worden en, omgekeerd en zeker zo belangrijk, zichzelf middels deze ziens- en handelwijze per direct beter voelen. Dit wordt liefde genoemd, niet eisend, maar van binnenuit uitstromend voor allen.

.

 

Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie en getagged met , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.