De stift van Pa

Heel wat jaren terug schreef ik mijn allereerste weblogbericht dat als titel droeg: De poppenman. Vandaag moest ik daar weer aan denken, weldra zal duidelijk zijn hoe dat kwam. Het verhaal dat ik navertelde las ik in een filosofisch werkje van Luciano de Crescenzo. Mijn versie van de geschiedenis is verre van exact, maar zal de kern van het verhaal raken. De schrijver reed op een dag door een straat waarlangs bomen stonden, in de bomen hingen speelgoedpoppen. Dit intrigeerde hem zeer. Hij merkte even verderop een man op die staande op een ladder bezig was nog meer poppen aan takken te bevestigen. Luciano stapte uit zijn auto, sprak de man aan en zei dat ie hem graag wat wilde vragen. De poppenman knikte vriendelijk, daalde af en luisterde welwillend.

¨Toen ik hier de straat in reed en de poppen in de bomen zag raakte mij dit. Ik voelde de behoefte de achtergrond hiervan te weten toen ik u verderop aan het werk zag. Wilt u mij vertellen wat de betekenis van uw actie voor u is?¨

¨Natuurlijk wil ik dat, met genoegen. De oorsprong van mijn actie hier ligt besloten in de sterfdag van mijn vader. De dag dat hij het aardse voor de eeuwigheid achterliet was ik in de gelegenheid zijn stoffelijk overschot te zien. Aldus gebeurde. Ik zag het lijf waarin hij zich bewogen had liggen en herkende zijn uiterlijke trekken heel goed, maar toch herkende ik mijn vader niet. Hij lag daar niet. Ik was ook niet ontdaan of geroerd door wat ik zag. Het leek net of zijn dood me niet raakte. Diezelfde dag bezocht ik het ouderlijk huis waarin hij zijn laatste levensdagen had doorgebracht. Ik betrad de woonkamer, keek wat rond en trok op zeker moment een ladekastje open. In de lade zag ik mijn vader´s leesbril en pijpenstopper liggen. Opeens werd ik door emoties overmand! Sindsdien weet ik dat zogenaamde dode objecten de ziel van hun gebruikers in zich dragen. Dit is de reden dat ik afgedankte kinderpoppen verzamel en in bomen hang, zodat alle mensen dit kunnen beseffen.¨

Vandaag kwam dit eenvoudige fraaie verhaal weer in mijn herinnering toen Karin bezig was kerstcadeaus van verpakkingen en namen te voorzien. Ze had een stift in gebruik die de namen niet goed toonde en vroeg me of ik een betere had. Ja, die had ik wel. Ik moest denken aan de rode kleine stift die ooit mijn vader heeft toebehoord, ik haalde deze van boven en was even later vol verwondering en liefde nu Karin er namen mee op pakpapier schreef.

DSCN2871

De stift kwam uit de rijke sortering teken- en designmaterialen van mijn vader. Kijkend naar de Onyx Marker worden beelden opgeroepen van de kleine werkkamer die mijn vader in het ouderlijk huis boven had, de twee ingebouwde kasten met zijn studieboeken van Famous Artist School. Deze cursus uit 1960 heeft mijn vader geheel doorlopen, en ik volgde zijn kunsten met bewondering. Hij kreeg opdrachten, zijn producten met verschillende teken- en schildermaterialen gemaakt, werden na voltooiing naar Amerika voor beoordeling gezonden. Enige tijd later kreeg hij dan commentaar, lovend en kritisch, en niet zelden was er overtrekpapier op zijn creatie geplakt met suggesties voor verbeteringen. Zoals de keer dat mijn vader een vrouw in bikini met plakkaatverf in zwart-wit had geschilderd en de criticaster het broekje veel kleiner had getekend met de opmerking erbij: ¨Times have changed Mr. Lips.¨ Op een dag zond mijn vader een schilderij in nadat er een wedstrijd was uitgeschreven. Hij viel in de prijzen, ontving een fraaie schilderskist met inhoud en zijn schilderij, geheel uit eigen fantasie ontsproten, is enige tijd in New York tentoongesteld geworden. Omdat ik er momenteel geen goede afbeelding van heb, -een vage foto met niet adequate kleurweergave-, beeld ik deze hier voorlopig in het klein af, om toch een indruk te geven.

IMG_2114

Mijn vader was boekhouder, deed zijn werk consciëntieus, maar in zijn vrije tijd bleek dat ie tot veel creativiteit in staat was. Het tekenen en schilderen heeft mooi werk opgeleverd, werd ook benut als hij op feesten en partijen de rol van ceremoniemeester vervulde. Hij deed dan een komisch verhaal, zinspelend op de historie van de feestvarkens in kwestie, terwijl hij zijn betoog illustreerde met tekeningen die hij ter plekke maakte op een flap-over. Wie weet heeft hij bij één van die gelegenheden gebruikt gemaakt van de rode Onyx Marker, de prachtige vintage stift, nu mijn trots bezit. Of heeft ie deze benut toen hij beneden in het ouderlijk huis, in de achterkamer, als regisseur aan zijn bureau de mise-en-scène van komende toneelvoorstellingen bij verschillende Haarlemse toneelgezelschappen voorbereidde? Zou zomaar kunnen. Hij had dan een plattegrond van het toneel met decorstukken uitgetekend, het script voor zijn neus en de acteurs werden vertegenwoordigd door verschillend gekleurde pionnetjes van ons Monopoly-spel die hij over het virtuele toneel liet schuiven. Hij was behalve regisseur, ook grimeur en maakte ook hier geen half werk van; prachtige creaties waren in zijn fotoboeken later terug te vinden. En of het nog niet genoeg was, Pa acteerde zelf ook, deed ook dit met passie. Ik was nog jong maar bewust genoeg om slechte acteurs te herkennen toen ik eens een repetitie bijwoonde. Herinner me dat dit wel eens ter sprake kwam thuis als we spraken over de dingen des levens, en dan zei mijn vader dat nadoen geen optie was, het ging om inleving, maar dit wilde er niet bij alle acteurs in. Roeien met de riemen die je hebt.

De rode stift, als ie leeg is mag ie niet weg. Toen ik in november 2015 naar Ierland emigreerde kwam ik hier met alleen een handkoffer, zo kon bijvoorbeeld het fraaie grimeerboek van Pa niet mee. Maar wel heb ik nog zijn kalligrafeerset, waar hij ook behendig mee was. Hij maakte graag, als hij logo´s van bedrijven niet aansprekend vond, verbeterde versies. Zo ook voor het bloembollenbedrijf waar hij de boekhouding deed, en die één van zijn ontwerpen overnam. In de tweede wereldoorlog was mijn vader ondergedoken bij familie Schipper, omdat ie weigerde voor Hitler te werken. Het was in mijn puberteit dat hij voor het nageslacht, het bedrijf Schipper Kozijnen, een logo ontwierp. Ik heb het zien ontstaan in mijn jonge jaren. Was dan ook geroerd als ik in Nederland in het straatbeeld opeens een busje voorbij zag scheuren met het logo van Pa Lips. Zulke busjes gaan nog altijd rond.

download

Mijn vader hield van een borrel, jonge jenever, of een vieuxtje met suiker. Hij rookte ook als een ketter. Maar ´de drie kleintjes´, zoals de jongste kinderen, alle drie zonen, genoemd werden, wisten tot in hun puberteit maar moeilijk van Pa met tafeltennissen te winnen. In de zomer werd de tafel uit de schuur gehaald en in de tuin neergezet. Hij was bepaald goed en gaf effect aan het balletje waar we jaren voor nodig hadden om een antwoord op te vinden. Ik vier deze kerstavond de veelzijdigheid van mijn vader wiens oprechtheid immer leidraad voor mijn integriteit is. Die regelmatig faalt, zoals ook mijn vader over zichzelf erkende dat hij faalde als ie het vlees zwak noemde. In dankbare herinnering voel ik dat dit boek verder open wil; als God mij tijd van leven geeft zal ik het uitgebreider verhaal op schrift stellen, en Ma Lips-Pronk zal dan ook mijn, en naar ik hoop een ieders, hart verwarmen.

.

 

Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie en getagged met , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.