Zingeving en innerlijke vrede

Als het leven lekker loopt, de eerste levensbehoeften vervuld zijn en er geen sprake is van grote tegenslagen, trauma of ziekte, dan staat de mens in de modus van het genieten en is er weinig aanleiding zich vragen te stellen over de zin van het leven. Dan is het antwoord op die vraag, mocht deze toch gesteld worden, veelal: de zin van mijn leven is dat ik er zin in heb. Hoe anders is dit als de mens getergd wordt door rampspoeden van allerlei soort, zoals honger, ziekte, natuurrampen, oorlog of het verlies van dierbaren, onderdak of vaste betrekking. Zodra het bestaan moeilijk wordt, de mens beproeft, een slijtageslag vraagt, ja, dan is de mens er snel toe geneigd zich de zin van het menselijk drama af te vragen.

Een week terug begon het. Pijn onder een kies rechtsonder. Ik heb daar door de jaren heen, op verschillende posities in het gebit, niet zelden last van gehad, vaker gepaard gaand met gezwollen tandvlees, en altijd loste het zich, na enkele dagen meer of minder ongemak, weer op. Toen het een keer, –ik woonde nog in Nederland–, niet wilde helen besloot ik, na dit jarenlang te hebben verzaakt, de tandarts weer eens op te bellen voor een consult. Dat is toen niet bij een enkel bezoekje gebleven, er volgde een reeks van snel opeenvolgende behandelingen tijdens welke mijn gebit een pittige restauratie onderging. En mijn banksaldo onder druk kwam te staan, dit enigszins getemperd door de zorgverzekering. De pijnlijke kies waar ik destijds onder leed werd direct behandeld om de acute pijn te verlichten, maar een diepere ingreep was nodig werd mij gezegd, namelijk een wortelkanaalbehandeling. De ontsteking onder de kies zou anders zeker weer opspelen. Ik zou in de tijd die volgde vele sessies in de tandartsstoel doorbrengen om dit euvel en overige gebitsproblemen aan te laten pakken. Vele jaren daarvoor had een andere tandarts, die ik in een late avond voor spoedhulp had bezocht, mij gezegd dat het probleem op mijn kaak aldaar zo ernstig was dat er een kaakchirurg aan te pas moest komen, mijn eigen tandarts meende destijds echter dat hij dit wel zelf uit kon voeren. Aldus geschiedde. Nadien, even voor ik op 3 november 2015 naar Ierland zou emigreren, vond hij het nodig nog een ingreep in mijn mond te laten plaatsvinden. Bij die gelegenheid zei hij me dat ik hem als tandarts kon houden zodat ik tijdens bezoekjes aan Nederland bij hem langs kon komen ¨want de Ierse tandartsen zijn niet best¨. Voor deze ingreep was ik niet meer verzekerd en enige maanden later kreeg ik een gepeperde rekening in de bus. Ik heb hem toen per schrift laten weten dat ik zijn handelswijze niet in mijn belang heb gevonden, dat ik de indruk had dat ie nog even wat geld aan deze arme sloeber wilde onttrekken en dat ik geen prikkel voelde ook daadwerkelijk geld over te maken. Een gepikeerd antwoord kwam terug maar hij stemde ermee in dat de betaling achterwege bleef. Geen problemen met het gebit gehad sindsdien, tot zeven dagen terug. Die vrijdag voelde ik dat druk op de aangedane kies acute pijn gaf, ermee kauwen was geen optie. De dag erna werd dit ernstiger, ook zonder druk op de kies was er nu sprake van een zeurende pijn. Zondag was het zo nijpend geworden dat ik aan de tandarts dacht en naar pijnstillers begon te grijpen. Mijn vrouw Karin vermoedde dezelfde diagnose als ik: het gaat vast om een ontsteking en de tandarts is van node: die zal dan wel antibiotica voorschrijven. Karin stelde voor maandag capsules met geelwortelextract, die ook antibiotische werking hebben, bij de natuurwinkel te halen. Omdat het allemaal nog wel te houden was zei ik: dan probeer ik dat eerst, werkt dit niet dan alsnog naar de tandarts. Maar die maandag bleek het bank holiday, en dus de natuurwinkel gesloten te zijn. Het ongemak in de mond nam echter toe. Dinsdagmorgen, na het ledigen van meerdere pakjes Ibuprofen, was mijn geduld op, diezelfde dag bezochten we nog de tandarts. Er werd een röntgenfoto van de pijnplek gemaakt en even later werd mij het bewijs getoond: ontsteking rondom de wortel. Het betreft de kies die door de Nederlandse tandarts was behandeld, met een brug naar de kies ernaast. De vrouw die mij hielp zei: dit is werk voor een kaakchirurg, een intensieve behandeling en dit gaat meer dan duizend euro kosten. Een bekend verhaal. Ik vroeg me af of die eerste behandeling in Nederland wel door een tandarts had moeten worden gedaan, of dit niet fout was geweest, maar die conclusie nam de vrouw niet van me over. Even ging het idee door me heen dat dit de straf was voor het niet betalen van die laatste rekening uit Nederland, maar ik schoof dit direct als bijgeloof van de hand. Dit sloeg om in het idee dat de eerste behandeling in een steriele ruimte had moeten plaatsvinden en dat het juist terecht was dat ik geen geld meer had overgemaakt, ja, zelfs een schadevergoeding zal kunnen eisen. Om dit te beoordelen moet ik meer navraag doen, voorlopig werd ik huiswaarts gezonden met een vijfdaagse kuur antibiotica en pijnstillers. Nu, de zevende dag van pijn, en de derde van de kuur, gaat het een stuk beter maar best is het nog niet. De vrouw had me gezegd dat een tweede wortelkanaalbehandeling op dezelfde plek veel minder kans van slagen heeft en dat de antibiotica rust zal geven voor een half jaar, een jaar misschien maar dan… Karin en ik zijn het er al over eens dat als het euvel terugkeert duizend euro voor een behandeling met verminderde kans van slagen op mijn leeftijd, afgewogen tegen ons budget, geen optie is; in dat geval mag de kies van zijn buurman losgebroken worden en eruit.

Nou, dat is een uitgebreid verslag van activiteiten rondom het euvel waar ik last van heb; deze mag weliswaar niet wenselijk zijn, om van rampspoed te spreken in dit geval lijkt op aanstellerij te wijzen. Laat mij dan nu maar even voor kleinzerig doorgaan, want al was de pijn dragelijk, na een dag of vijf was het humeur van mij er toenemend door belast dat de vraag naar de zin van het leven werkelijk weer dieper opgeld deed dan gewoonlijk al het geval is.

Wat is de zin van het leven als huidig genieten niet tot de mogelijkheden behoort? Het ligt voor de hand: zorgen dat genieten weer mogelijk is, ik er weer zin in heb. Onder invloed van de krachtige antibiotica, die mijn fysiek gestel steeds meer als een chemische fabriek, ja, een radioactief centrum liet voelen en aldus zwaarmoedigheid sorteerde, vroeg ik me opnieuw af hoe de zin te herstellen.

Religies beweren dat het aardse leven ijdel is en de ware zin ligt in het overstijgen van de aardse beperkingen. Ik was altijd gevoelig voor dit argument en ben dat ook gebleven. Door de jaren heen echter heb ik gezien hoe deze motivatie mensen ertoe kan doen neigen het praktisch leven te veronachtzamen en ook ik was daarvan niet vrij. De laatste jaren heb ik mij aangetrokken gevoeld door sprekers als bijvoorbeeld Dirk de Wachter en Jordan Peterson, die beiden beweren dat geluk een overschat doel is, omdat je niet altijd gelukkig kunt zijn; beiden verwijzen ze naar de noodzaak van een diepere zingeving, het formuleringen van doelstellingen die verder reiken dan je kleine persoonlijke geluk. Het woord ´groei´ is hier een sleutelwoord, want wat niet groeit wordt ziek en sterft voortijdig. De dood is onvermijdelijk maar dit maakt het leven nog niet zinloos. Ego-overstijgende doelstellingen in het belang van al wat leeft geven onmiddellijk resultaat in het huidig gevoel van bestaan: het besef dienend bezig te zijn voor het algemeen belang geeft een innerlijke rust die het zelfgenoegzaam zoeken naar eigen bevrediging een mens nooit langer dan korte episoden schenken kan. Onlangs herontdekte ik Anthony Robbins en Karin en ik bekeken, op momenten diep geroerd, enkele sessies van hem met koppels die relatieproblemen kenden. Opvallend ook hier weer was de nadruk: als er geen sprake is van groei is de relatie gedoemd te verdorren. De zin van de relatie vervalt, en als dit niet tot scheiding leidt is er in ieder geval sprake van verlies van levensvreugde en passie.

Het is volstrekt natuurlijk dat de mens gelukkig wil zijn. De jeugd gaat hier veelal roekeloos mee aan de haal daarbij menend het eeuwig leven te hebben. Het vraagt enige levenservaring in te zien dat het eigen geluk onmogelijk is als niet het geluk van de ander is gediend, daarom is in relatie staan en wezenlijk contact zo inlichtend over onze blinde vlekken in deze. En waar worden we over ingelicht? Dat geluk niet mogelijk is als het voor minder dan iedereen gewenst wordt. Wie was het ook alweer, Socrates?, die zei: ik besef dat mijn geluk onmogelijk is als er nog één wezen in het bestaan ongelukkig is. Dit maakt ook de gelofte van de Bodhisattva´s die weigeren de uiteindelijke bevrijding deelachtig te worden zolang er nog levende wezens in gebondenheid bestaan.

Geluk is, oppervlakkig gezien, dat iets lukt, dat je je zin krijgt. Maar bij tegenslag valt dit. Innerlijke vrede valt dan ook. Standvastig geluk vraagt integriteit, de bereidheid alles dat beseft wordt te integreren in je bestaan en beslissingen. Ontwaken tot dit inzicht betekent eenvoudig inzien dat er met waarheid niet te sjoemelen valt en geluk niemand buiten kan sluiten. De zin van het leven is de afgescheidenheid van het ego te overstijgen, ieder moment van bestaan, telkens weer, opdat de Glorie van onverdeeldheid regeert, de mens eindelijk stopt met zoeken naar fabels en bedrog om het Licht te vieren hier al, wetend dat integriteit hier en nu een zorgeloos hiernamaals in zich bergt.

.

Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie en getagged met , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.