Wat is zelfrealisatie?

Voor Thomas

Kreeg onlangs een mail van Thomas, een goede vriend van mij. Ik had hem een stuk tekst van mij laten lezen waarin geschreven staat dat er geen weg naar vrijheid leidt, dat in feite vrijheid onze oorspronkelijke natuur is en alle wegen er vanaf leiden naar gebondenheid. In antwoord hierop kreeg ik de volgende vraag in mijn mailbox.

Zeer interessant wat je schrijft. Heb er eigenlijk niets aan toe te voegen. Verlichting is geen zoektocht. Niet dat ik het allemaal zo goed weet, maar ik begrijp wat je bedoelt. Toch vind ik het raar dat er over zelfrealisatie wordt gesproken terwijl er geen ik-centrum is. Geen zelf. Mijn vraag is of het gewaar zijn van lichaam en denken dan niet zelfrealisatie is. M.a.w. is er niet altijd iets waar je van gewaar bent?

In antwoord op zijn vraag of gewaar zijn van lichaam en geest zelfrealisatie is schreef ik hem:

In zekere zin wel als je getuige bent, maar niet als je ermee vervlochten bent. Je hoeft geen getuige te worden want die ben je altijd; je hoeft alleen je vervlochtenheid te onderkennen om te weten dat je altijd al thuis en vrij bent. Tis niet moeilijk maar het vraagt wel je gehele inzet. Als je de pijn echt zat bent geef je die inzet graag en is het makkelijk. Dan is wat je vroeger moeilijk vond een uitdaging die je dankbaar neemt.

shri-nisargadatta-maharaj

Vandaag wil ik zijn vraag wat uitgebreider onder de loep nemen en daarbij gebruik maken van enkele citaten van Nisargadatta Maharaj die één en ander kunnen verduidelijken.
Zoals ik in mijn korte response aan Thomas al schreef is vrijheid niet moeilijk te realiseren, maar wie dit met het denken wil doen staat stellig voor een onmogelijke taak en wacht louter frustratie. Het ‘ik’ dat onderwerp is van onze zelfreflectie, is een zelfbeeld, niet wie we werkelijk zijn. Niet vreemd dat Thomas het woord zelfrealisatie dan ook een rare term voor het realiseren van vrijheid vindt. Vrijheid of realisatie gaat nu juist aan ieder ik-concept vooraf; een ik zal nooit verlicht zijn of worden. Tijdens het lezen van de citaten die ik hier laat volgen is het goed dit steeds voor ogen te houden: er wordt verwezen naar de altijd al aanwezige natuurlijke staat van de mens, niet naar iets dat door het ik verworven kan worden.
Als realisatie van vrijheid niet moeilijk is, waarom wordt het dan toch vaak als moeilijk ervaren? Omdat de neiging vanuit de ik-aanname te luisteren en kijken een diepgaande conditionering in ieder mens is. Het is op zich niet moeilijk middels herkenning van die neiging hierbuiten te staan maar het vraagt wel volharding of er is al snel van terugval sprake. In de volharding stuiten we dan op onze diep ingesleten ik-belangen die helemaal geen baat hebben bij vrijheid of realisatie. Realisatie is dan niet moeilijk maar wordt eenvoudig door het ik niet gewenst. Dan lijkt realisatie in de toekomst te liggen maar in werkelijkheid wordt deze nu afgewezen en bedekt door het belangenfilter van de persoon die we niet zijn en toch voorrang geven. Zoals gezegd: als de pijn die hier het gevolg van is maar groot genoeg is zal de oorspronkelijke vrijheid uiteindelijk aantrekkelijker zijn dan alle belangen die hiervan weggaan de illusie in.
Nu de citaten van Nisargadatta. De eerste is in het Nederlands vertaald en spreekt heel duidelijk over de kwestie door Thomas aangeroerd. De Engelse citaten die daarop volgen bestrijken meer onderwerpen maar zullen ongetwijfeld helpen in het realiseren van het juiste zicht welke toont dat vrijheid altijd al het geval is. De Engelse citaten, uitgezonderd de laatste twee met afbeelding die ik van het internet heb geplukt, heb ik overgenomen uit het boekje The Wisdom of Sri Nisargadatta Maharaj dat is samengesteld door Robert Powell. Omdat volharding in deze kwestie van alle belang is raad ik aan dagelijks wat citaten te lezen. Nisargadatta heeft vaker aangegeven dat het genoeg is uit al zijn gesproken woorden één enkele zin die je aanspreekt te nemen en daar heel diep in te duiken. Het vergaren van kennis is hier niet aan de orde; het gaat om inzicht in de structuur van de geest opdat waanideeën de originele vrijheid niet langer verduisteren.
Nu volgt een reeks parels van Nisargadatta Maharaj.

*

Het Bewuste Tegenwoordig Zijn is het oergegeven: het is de oorsprong van alle dingen, zonder begin of eind; het heeft geen oorzaak en is van niets afhankelijk; het is niet in stukken te delen en het is onveranderlijk. Het mentale bewustzijn is contact met de omgeving, de weerkaatsing tegen iets dat wordt waargenomen, een toestand van dualisme. Een denkbewustzijn is onbestaanbaar zonder het Bewuste Zijn, maar het Bewuste Zijn is er altijd, ook als er geen denkbewustzijn is zoals in de diepe droomloze slaap. Het Bewuste Zijn is volmaakt onafhankelijk, maar het mentale bewustzijn is verweven met wat erin verschijnt en altijd bewust van iets. Het mentale bewustzijn is beperkt en veranderlijk, maar het Bewuste Zijn is onmetelijk, onveranderlijk, rust, stilte. En het is de bron waar alle ervaringen uit voortkomen.

*

Mind is interested in what happens, while awareness is interested in the mind itself. The child is after the toy, but the mother watches the child, not the toy.

*

What happens to the body and the mind may not be within your power to change, but you can always put an end to your imagining yourself to be body and mind. Whatever happens, remind yourself that only your body and mind are affected, not yourself.

*

What business have you with saving the world, when all the world needs is to be saved from you? Get out of the picture and see wether there is anything anything left to save.

*

The mind must learn that beyond the moving mind there is the background of awareness which does not change. The mind must come to know the true self and respect it and cease covering it up; like the moon which obscures the sun during solar eclipse.

*

While the mind is centered in the body, and consciousness is centered in the mind, awareness is free. The body has its urges and mind its pains and pleasures. Awareness is unattached and unshaken. It is lucid, silent, peaceful, alert and unafraid, without desire and fear. Meditate on it as your true being and try to be it in your daily life, and you shall realize it in its fullness.

*

Awareness becomes consciousness when it has an object. The object changes all the time. In consciousness there is movement; awareness by itself is motionless and timeless, here and now.

*

All consciousness is limited and therefore painful. At the root of consciousness lies desire, the urge to experience.

*

To nourish the ideas: “I am a sinner, I am not a sinner”, is a sin. To identify oneself with the particular is all the sin there is. The impersonal is real, the personal appears and disappears.

*

If you want to sin, sin wholeheartedly and openly. Sins too have their lessons to teach the earnest sinner, as virtues the earnest saint. It is the mixing up of the two that is so disastrous. Nothing can block you so effectively as compromise, for it shows lack of earnestness, without which nothing can be done.

*

The very desire to live is the messenger of death, just as the longing to be happy is the outline of sorrow.

*

Your own self is your ultimate teacher. The outer teacher is merely a milestone. It is only your inner teacher that will walk you to the goal, for he is the goal.

*

The very desire to live is the messenger of death, just as longing to be happy is the outline of sorrow.

*

Delayed response is wrong response. Thought, feeling and action must be one and simultaneous with the situation that calls for them.

*

My experience is that everything is bliss. But the desire for bliss creates pain. Thus bliss becomes the seed of pain. The entire universe of pain is born of desire. Give up the desire for pleasure and you will not even know what pain is.

*

Your personal universe does not exist by itself. It is merely a limited and distorted view of the real. It is not the universe that needs improving, but your way of looking.

*

…ultimately you are the proof that God exists, not the other way round. For before any question about God can be put, you must be there to put it.

*

Before the mind——am. “I am” is not a thought in the mind; the mind happens to me, I do not happen to the mind. And since time and space are in the mind, I am beyond time and space, eternal and omnipresent.

*

By no effort of logic or imagination can you change the “I am” into “I am not”. In the very denial of your being you assert it. Once you realize that the world is your own projection, you are free of it.

*

Consciousness and unconsciousness, while in the body, depend on the condition of the brain. But the self is beyond both, beyond the brain, beyond the mind. The fault of the instrument is no reflection on its user.

*

Wisdom lies in never forgetting the self as the ever-present source of both the experiencer and his experience.

*

The pure mind sees things as they are—bubbles in consciousness. These bubbles are appearing, disappearing and re-appearing, without having real being. No particular cause can be ascribed to them, for each is caused by all and affects all. Each bubble is a body and all these bodies are mine.

*

To want nothing and do nothing—that is true creation! To watch the universe emerging and subsiding in one’s heart is a wonder.

*

When effort is needed, effort will appear. When effortlessness becomes essential, it will assert itself. You need not push life about. Just flow with it and give yourself completely to the task of the present moment, which is the dying now to the now. For living is dying. Without death life cannot be.

*

The moment you know your real being, you are afraid of nothing. Death gives freedom and power. To be free in the world, you must die to the world. Then the universe is your own, it becomes your body, an expression and a tool. The happiness of being absolutely free is beyond description. On the other hand, he who is afraid of freedom cannot die.

*

Learn to look without imagination, to listen without distortion; that’s all. Stop attributing names and shapes to the essentially nameless and formless, realize that every mode of perception is subjective, that what is seen or heard, touched or smelled, felt or thought, expected or imagined, is in the mind and not in reality, and you will experience peace and freedom from fear.

*

From my point of view everything happens by itself, quite spontaneously. But man imagines that he works for an incentive, towards a goal. He always has a reward in mind and strives for it.

*

In reality time and space exist in you; you do not exist in them. They are modes of perception, but they are not the only ones.

*

The mind creates time and space, and takes its own creations for reality. All is here and now, but we do not see it. Truly, all is in me and by me. There is nothing else. The very idea of “else” is a disaster and a calamity.

*

Nothing profits the world as much as the abandoning of profits. A man who no longer thinks in terms of loss and gain is the truly non-violent man, for he is beyond all conflict.

*

In reality nothing happens. Onto the screen of the mind destiny forever projects its pictures, memories of former projections, and thus illusion constantly renews itself. The pictures come and go—light intercepted by ignorance. See the light and disregard the picture.

*

Unless you know yourself well, how can you know another? And when you know yourself—are the other.

*

To be a person is to be asleep.

*

To see everything as imagination born of desire is necessary for self-realization. We miss the real by lack of attention and create the unreal by excess of imagination.

*

Just keep in mind the feeling “I am”, merge in it, until your mind and feeling become one. By repeated attempts you will stumble on the right balance of attention and affection, and your mind will be firmly established in the thought-feeling “I am”. Whatever you think, say, or do, this sense of immutable and affectionate being remains as the ever-present background of the mind.

*

There is no such state as seeing the real. Who is to see what? You can only be the real—

*
122

Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op Wat is zelfrealisatie?

  1. Pingback: Stilte alom |

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.